ميخواهيم در اين نوشته به شما توضيح بدهيم كه چرا شاتلهاي فضايي با اين ابعاد ساخته شدند، و به اين ترتيب شما در خواهيد يافت كه مهندسي، واقعاً يك دانش دقيق و با حساب و كتاب است.
فاصلهي استاندارد بين ريلهاي قطار در ايالات متحده، برابر4 فوت و5/8 اينچ است. اين مقدار، عدد بسيار عجيبي به نظر ميرسد. اما چرا اين فاصله انتخاب شد؟ براي اينكه در انگلستان هم فاصله ريلها اين مقدار بود و ريلهاي امريكا را افرادي ساختند كه از انگلستان به اين كشور مهاجرت كرده بودند. اما چرا انگليسيها ريلهايشان را با اين فاصله ساختند؟ براي اينكه اولين ريلهاي قطار را كساني ساختند كه خطوط تراموا را نيز ساخته بودند، و آنها فاصلهي مذكور را در ساختن اين خطوط به كار برده بودند. اما آنها براي چه از اين فاصله استفاده كرده بودند؟ براي اينكه سازندگان خطوط تراموا، همان ابزارهايي را كه براي ساختن واگنها به كار برده بودند، براي اين كار نيز استفاده كردند و در واگنهايي كه آنها ساخته بودند، فاصلهي چرخها برابر 4 فوت و5/8 اينچ بود.
اي بابا! حالا چرا در آن واگنها چرخها را با اين فاصله ساخته بودند؟ براي اينكه اگر ميخواستند هر فاصلهي ديگري را در ساختن چرخها به كار برند، ممكن بود چرخهاي آن واگنها در جادههاي طولاني و قديمي انگلستان بشكنند؛ چون اين فاصله ، فاصلهي ميان شيارهايي بود كه چرخهاي كالسكهها در آن جادههايي به جا گذاشته بودند. اما چه كسي آن جادههاي شياردار قديمي را ساخته بود؟
اولين جادهي طولاني در اروپا(و انگلستان) را امپراطوري روم براي عبور سربازان خود ساخت.
و اما قضيهي شيارها … شيارهاي اوليه، كه هر وسيله بايد داخل آنها حركت مي كرد تا چرخهايش نشكند، توسط كالسكههاي جنگي روميها ايجاد شده بودند. از آنجا كه اين كالسكهها براي امپراطوري روم ساخته شده بودند، فاصلهي چرخها در همه آنها مقدار يكساني بود.
بنابراين فاصله4 فوت و5/8 اينچي استاندارد در ريلهاي امريكا، در واقع از يك كالسكه جنگي رومي گرفته شد وبايد اين مطلب را اضافه كرد كه دليل ساختن كالسكههاي ياد شده با اين ابعاد، اين بوده كه دو اسب جنگي بتوانند در كنار هم آن را بكشند. پس قضيه، در اصل مربوط به اندازهي، بخش تحتاني بدن اسبها بوده است…!
و حالا يك قضيه ديگر: حتما شاتلهاي فضايي را كه در سكوي پرتاب مستقر شدهاند، ديدهايد. در طرفين شاتل فضايي، دو موشك بالابر عظيم قرار دارند كه به مخزن سوخت اصلي متصلاند. نام آنها، موشكهاي بالابر(با سوخت)جامد، يا به اختصارSRB است. SRBها را شركت تيوكول (Thiokol) در كارخانهاش واقع در يوتا ميسازد. شايد مهندسان طراح SRBها ترجيح ميدادند آنها را كمي عريضتر بسازند. اما مساله اين بود كه SBRها بايد با قطار از كارخانه تا محل پرتاب حمل ميشدند.
راه آهن كه از كارخانه تا محل پرتاب كشيده شده بود، از تونلي در ميان كوه عبور مي كرد. بنابراينSRBها بايد با عرض تونل متناسب مي بودند. تونل تنها كمي عريضتر از مسير خط آهن بود، و همان طور كه گفتيم، فاصلهي ريلها تقريباً برابر اندازهي بخش تحتاني بدن دو اسب جنگي است.
به اين ترتيب، ويژگي طراحي اصلي آنچه كه مي توان آن را پيشرفتهترين سيستم حمل و نقل جهان دانست، حدود 2000 سال پيش توسط عرض بدن دو اسب جنگي (هنگامي كه در كنار هم ايستاده بودند، انگار)تعيين شده است!!
مترجم: علي اكبر قزويني
